هدف از قبله ساختن خانه ها اّنست كه خانه هاى تان را مكان و محل عبادت بسازيد. خداوند متعال می فرمايد: {وَ أَوْحَيْنَا إِلى مُوسى وَ أَخِيهِ أَن تَبَوَّءَا لِقَوْمِكُمَا بِمِصرَ بُيُوتاً وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكمْ قِبْلَةً وَ أَقِيمُوا الصلَوةَ  وَ بَشرِ الْمُؤْمِنِينَ‏}"يونس:87"

و به موسى و برادرش وحى كرديم كه قومتان را در مصر،در خانه هايى سكنا دهيد و خانه هاى تان را قبله كنيد، و نماز را بر پا داريد، و موْمنان را بشارت دهيد.

ابن عباس مى گويد: مأمور شدند كه خانه هاى شان را مساجد بسازند. و ابن كثير می گويد: اّنگاه كه از جانب فرعون و قومش شدايد و بلايا بر اّنها افزايش يافت، ( زندگى) براى شان تنگ گرديد، به كثرت و زيادت نماز مأمور شدند، همانگونه كه خداوند می فرمايد: {يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا استَعِينُوا بِالصبرِ وَ الصلَوةِ }"سوره البقره:153"

اى موْمنان! از صبر و  نماز يارى بجوييد. و در حديث اّمده است: "كان رسول الله صلی الله عليه وسلم اذا حزبه امر صلى". هرگاه امرى بر پيامبر صلى الله عليه وسلم دشوار می اّمد، نماز می خواند(1).

امور فوق، اهميت عبادت در خانه ها، بخصوص در هنگام استضعاف و ناتوانى را بازگو میكند، و همچنين اهميت اّن كه مسلمان در حالاتى قرار میگيرد كه نمی تواند نمازش را در محضر كفار اّشكارا ادا نمايد، را روشن می سازد.

در اينجا نيز به محراب مريم اشاره میكنيم كه خداوند در موردش می فرمايد: {كلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَاب وَجَدَ عِندَهَا رِزْقاً}"اّل عمران:37"

هرگاه كه زكريا ( در اّن غرفه) بر او وارد می شد، می ديد كه نزد او رزق و روزى هست... و صحابه رضى الله عنهم در مورد خواندن نماز هاى غير فريضه در خانه ها حرص می ورزيدند، كه در اين قصه تعبير زيبايى شده است.

محمود بن الربيع الانصارى میگويد: عتبان بن مالك يكى از اصحاب پيامبر صلىالله عليه وسلم بود كه همراه با انصار در جنگ بدر نيز شركت داشت، نزد پيامبرصلی الله عليه وسلم اّمده و گفت: اى پيامبر خدا! من امام قوم خويش هستم و به اّنها نماز می دهم، چشمانم ضعيف شده است،وقتى كه باران فرو می ريزد، و وادى اى كه در ميان من و قومم قرار دارد، اّنرا باران فرا میگيرد، نمی توانم به مسجد ايشان بيايم و به اّنها نماز بدهم، و اى پيامبر خدا! دوست دارم كه به خانه ام تشريف بياورى، و در خانه ام نماز بخوانى، تا من اّن محل را براى مصلى و جاى نماز خواندن برگزينم، پيامبرصلی الله عليه وسلم فرمود: " سأفعل- ان شاء الله" ان شاءالله چنين خواهم كرد.

عتبان میگويد: فرداى اّن روز هنگامى كه روز (اّفتاب) بلند شده بود، پيامبر صلی الله عليه وسلم همراه با ابوبكر اّمدند، پيامبرصلی الله عليه وسلم اجازت خواست، برايش اجازه دادم، به خانه داخل شده، نه نشست و فرمود: " أين تحب أن اُصلى من بيتك؟" دوست دارى در كجاى خانه ات نماز بخوانم؟ عتبان گفت: برايش بسوى ناحيه و گوشه اى از خانه اشاره نمودم، پيامبرصلی الله عليه وسلم ايساد و تكبير گفت. ما بر خواستيم، صف بستيم، دو ركعت نماز خوانده و سلام داد.⁽²⁾

ابن حجررحمه الله در فوايد حديث می گويد:

از اين حديث اتخاذ مكان معينى براى نماز- در خانه- دانسته می شود، ولى نهى در مورد گزينش مكان معينى جهت اداى نماز در مسجد كه در ابوداود اّمده است، محمول به كسانى است كه بخاطر رياء و امثال اّن، محل معينى رادر مسجد غرض اداى نماز اختيار می كنند. همچنان اتخاذ مكان معين در خانه غرض اداى نماز، مستلزم وقف اّن نمی شود، به اين معنى كه احكام وقف بر اّن جارى نمی گردد، اگر چه اسم مسجد نيز به آن اطلاق شود. برگرفته از سايت وزين حديقه تنوير.

المصدر: 

1-­ تفسير ابن كثير: (4/224)

2- بخارى اّن را روايت نموده و به الفتح: (1/519) مراجعه شود.