جمع آوري وتدوین:عبدالرحيم فرامرزي
بنام خداوند افريننده ي مرگ وزندگي وبا درودبر پيامبر رحمت وهمه پيروان راستينش .
قرآن كتاب زندگي وبرنامه ي جامع وكامل است كه ازطرف خداي رحمان ورحيم براي هدايت ابناي بشر نازل شده است.آنانكه بارغبت واختيارخودآنراقانون زندگي قرار مي دهندبايددرحدتوان درتمام ابعاد فردي –اجتماعي –سياسي وفرهنگي به فرامين آن عمل كنند.به هيچ عنوان جايزنيست كه خودرامسلمان مؤمن به قرآن بحساب آوريم ولي درعمل، دستورات قرآن وسنت را تمام وكمال بكارنگيريم كه درآن صورت خداي خالق آمرما را بعنوان مؤمن كامل وحقيقي نخواهدپذيرفت.
تمام انديشمندان مسلمان متفقندكه بدعت وخرافات،خطرناكترين دشمن اسلام وانديشه توحيدي است. اهميت مسئله ازآن جهت ميباشدكه احكام ودستورات راستين اسلام بوسيله بدعت هاتعطيل وبه زندان كشيده ودرنهايت گرفتاربلاي مي شودكه امروزه شده ايم.
اميداست كه داعيان حقيقي اسلام براي زدودن وازبين بردن خرافات وبدعتها ؛بدوراز هرگونه اهمال وملاحظه كاري آستين همت بالازده ودستورات نوراني قرآن وسنت مبارك(ص)رابه مردم معرفي نمايند.
ازجمله اين بدعتهامراسم دست وپاگيرعزاداريست كه توسط عده اي سرمايه دار حرامخوروبي مايه رسم و مد شده است .آن منفوران خداوخلق كه تنها راه خودنمايي وبه رخ كشيدن مال آلوده ي خود را درچنين مراسم ها مي جويند.اميد است كه قاطبه واكثريت مردم مسلمان ازآن پرهيزنمايند.
مراسم ومجالس عزاداري از جمله ي مسائل شرعي وفقهي است كه علماءمخلص وموعد درارتباط با آن راهكارها ودستورات بيان نموده اندكه هم سازگاربا روح قرآن وسنت وهم راهگشاومعتدل وميانه ،كه انشاءالله با استفاده ازمنابع وماخذ دست اول فقه پر بركت امام شافعي (رض)آنهاراعرضه خواهيم نمود.
حكم تسليت:
تسليت گفتن به فرد مصيبت زده دراسلام سنت است منبع :(تحفه ابن حجر ج2 ص176ومغني المحتاج ج1 ص354)لازم به ذكر است كه سنت يامستجب درفقه به حكمي گفته مي شود كه اگرآنرا انجام دهي خوب است واجردارد. ولي اگربه هردليلي نتوانستي آن راآنجام دهي گناه به حساب نمي آيد .بايد توجه نمودكه هرفردي بخاطرهر عذري نتوا ند به صاحبان ميت تسليت بگويد مرتكب هيچ گناهي نشده است.
عيادت ازمريض وپذيرايي ازبازماندگان ميت نيزدراسلام سنت مي باشد .چراكه اسلام دين رحمت وهم دردي نمودن باديگران مي باشد(منبع :ام امام شافعي ج1 ص278)؛
ودرهمين محدوده تمام مراسم آماده نمودن ميت ازقبیل(غسل-كفن-حمل-دفن-بطورعام فرض كفايه وبرعهده مسلمانان محل مي باشد)(منبع:تحفه ي ابن حجرج3 ص98 ومغني المحتاج1 ص332)؛
توضيح اينكه فرض كفايه درفقه يعني اگر ازصد نفراهالي محل ده نفرآنرا انجام دهندفرض ازديگران برداشته شده وكسي گناهكارمحسوب نمي شود.
زمان ومدت تسليت گفتن:
تسليت گفتن اززمان وفات آغازميگردد وتا سه روزجايزاست كه به افراد خانواده ي متوفي تسليت گفته شود(ام امام شافعي ج1 ص278 تحفه ي ابن حجرج3 ص176ومغني المحتاج ج1 ص355)؛
تسليت گفتن به صاحبان متوفي اززمان دفن ميت آغاز مي گردد(منبع:تحفه ج3 ص 176 ومغني المحتاج ،ج 1 ،ص355).
تسليت گفتن تاسه روزجايزمي باشد. بعد ازتمام شدن سه روزبه دليل اينكه غم واندوهِ بازماندگان تجديد ميگردد تسليت گفتن مكروه مي باشد(تحفه ج3 ص176 مغني المحتاج ج1 ص355).
تذكر: زمانيكه شريعت به مادستورداده است تسليت گفتن به بازماندگان متوفي ازهنگام دفن شروع مي گردد پس چه لزومي داردوقتي يكبار به صاحب ميت تسليت گفتيم دوباره و چند باره مزاحم آنها شويم.ازطرف ديگرمسئله سه روزبه اين معنانيست كه واجب است حتماً بايد بيايند و دريك مكان ومجلس جمع شوند آشپزها هم شروع كنند به پختن براي خوردن و لم دادن بيكاران، كه خود امريست حرام بلكه منظوراينست هركس فرصت كرد ،سنت است ،يعني خوب وپسنديده مي باشد درهر جاوحتي با نامه تسليت بگويد و اگرهم نتوانست هيچ گناهي براونيست .
مكان تسليت گفتن:
براي تسليت گفتن مكان مخصوصي درنظر گرفته نشده است .درمنزلـ راه برگشتن ازگورستان – وبالاخره درهرجاي ممكن تسليت گفتن صحيح مي باشد(منبع:ام امام شافعي ج1 ص278).
بهتراست كه محلي مخصوصي براي تسليت گفتن تعيين ومشخص نگردد(منبع:تحفه ج3 ص176).
تسليت گفتن بوسيله ي نامه هم امكان پذير مي باشد وهيچ اشكالي ندارد(منبع:فقه السنه ج3 ص563).
اينست فقه شافعي كه باكمال تاسف مدعيان دروغين پيروي ازآن اين چنين بي ادبانه احكامش راتعطيل نموده انددركجا ی فقه شافعي گفته شده است كه دو ،سه روزوحتي بيشتر،مساجدراتبديل كنيد به مكاني براي غذاخوردن بيكاران ياوه گوي مراسم پرازحرام وبدعت تعزيه ويامكان براي خوردوخوراك صاحبان عروسيهاي كه بيش ازنود درصد آنها آلوده وخلاف شرع مي باشد. آيا اين مساجد همان مساجد قرآني عصر پيامبر(ص) وصحابه ي مبارك(رض)مي باشند؟
كساني كه به آنهاتسليت گفته مي شود:
تمام كساني كه ازحادثه ي فوت متاثروغمگين شده اندازكودك،بزرگ،زن،رئيس كار،درست است كه به آنهاتسليت گفته مي شود(منبع:تحفه ج3 ص176)
بزرگان خانواده لازم است كه به كوچكترهاتسلي خاطرودل جويي دهند(ام امام شافعي ج1 ص278)
درجوامع اسلامي تسليت گفتن به انسان مؤمن درستكاروگناهكاروكفارجزكافرجنگي بلامانع وارخصوصيات اسلام ولازمه ي انسان دوستي است (تحفه ج3 ص178 ومغني المحتاج ج1 ص355).
ازشيخ شربيني نقل است كه عبارت تسليت براي كافرچنين بيان شود خوب است .خداوندجاي اوراخالي نگرداند ،وجمعيت شماراكاهش ندهد ،وروبه افزوني باشيد ، بازماندگان سلامت باشند(مغني المحتاج ج1 ص355).
نيكوترين عبارت براي تسليت گفتن به مسلمان :
هرعبارت كه بهترين دل داري ودل جويي وتسلي خاطرومغفرت وآمرزش خدارابراي صاحبان ميت وخودمتوفي به همراه داشته باشدكفايت مي كند(تحفه ي ابن حجرج3 ص176).
براي تسليت گفتن به صاحبان متوفي تعبير خاصي در فقه وجود ندارد كه تجاوز كردن از آن جايزنباشد(ام امام شافعي ج1 ص278).
علماءوفقهاءاسلامي اين عبارت رابراي تسليت گفتن نيكو دانسته اند(اعظم الله اجرك و احسن عزائك وغفرالله لميتك)خداوند پاداش اين مصيبت راهرچه بيشتربه توعطاكند وبه وجه احسن صبروشكيبايي به توبخشد ومتوفي تورا قرين مغفرت گرداند.(فقه السنه ج1 ص563).
مهماني كردني بازماندگان متوفي براي صرف شام ونهار:
براساس سنت مؤكدرسول خدا(ص)همسايگان بايدروزاول حادثه ی فوت،صاحبان ميت رابراي صرف شام ونهاردعوت كنند(ام امام شافعي ج1 ص278).
وبااصرارازآنهاتمناكنندكه به انداره كافي غذابخورند(تحفه ج3 ص207-مغني المحتاج ج1 ص368- فقه السنه ج1 ص508-فقه مذاهب اربعه ج1 ص540)
پس شام و نهاردادن به افرادخانواده ي متوفي سنت رسول اكرم (ص)است كه بعدازشهادت جعفرابن ابي طالب فرمود(اطمعوالال جعفرطعاماً فانهم قد جائهم امريشغلهم )خانواده جعفرراطعام دهيد،زيرابراي آنهاگرفتاري بوجودآمده كه آنانرابه خودمشغول نموده است.
درطول تاريخ درخشان اسلام هرزمان سرمايه داران حرامخواروبي خبردرصدد تغيير اين سنت پربركت رسول اكرم برآمده اند علماءودانشمندان مخلص ومؤحداسلام بشدت باآن مبارزه وبه مردم هشدارداده انداين يك بدعت وانحراف خطرناك بوده وبايدازآن بپرهيزند(امّ امام شافعي ج1 ص278)
قبول كردن اين دعوتهاومهمانيهابه هيچ عنوان بامقررات اسلام مطابق نيست(تحفه ي ابن حجرج3 ص207-مغني المحتاج ج1 ص368 –فقه مذاهب اربعه ج1 ص539-فقه السنه ج1 ص564)
ازنظرحقوقي وقانوني ازديدگاه اسلام نه سروصيت ونه يكي ازوارثين حق نداردخرج وهزينه ي اين مهمانيهاراازماترك ميت وياازيك سوم آن حساب كندبلكه بايدپول اين خوردوخوراكهاي(بي معناوپوچ وحرام)رازاجيب نامبارك خودبپردازد.(فتواي ابن حجرج2 ص32)
جمع آوري وتدوین:عبدالرحيم فرامرزي
پاسخها و نظرات خودرا در مورد اين مطلب به ايميل نويسنده ارسال نماييد.
ايميل نويسنده: moslem_new@yahoo.com
منابع :
1- ام امام شافعي چاپ اول- بيروت لبنان
2- تحفه المحتاج-فتاوي ابن حجرهيتمي-چاپ مصر چاپخانه ازهر
3- فقه مذاهب اربعه-عبدالرحمان الجزيري-چاپ اول - مصر
4- فقه السنه-السيدسابق-چاپ اول - مصر
5- مغني المحتاج شرح منهاج –خطيب شربيني-چاپ مصر-استقامت
